Demo bestrijding van vruchtboomkanker met celkalk (afgesloten)

Via de beregeningsinstallatie wordt gebluste kalk over de bomen gesproeid

De bestrijding van vruchtboomkanker is belangrijk voor gangbare en biologische fruittelers, omdat de economische schade behoorlijk op kan lopen. Chemische bestrijdingsmiddelen belasten het oppervlaktewater. Er zijn weinig biologische bestrijdingsmiddelen beschikbaar. Het toepassen van kalk is wetenschappelijk getest en blijkt kansen te bieden.

Op de open dag legt Ariën Smorenburg aan een groot aantal belangstellenden uit hoe hij de kalk in de installatie krijgt

Doel
Ervaringen opdoen met de toepassing van kalk in de Utrechtse gangbare fruitteeltpraktijk. Het overdragen van de opgedane kennis en ervaringen naar de Utrechtse fruitteeltsector.

Activiteiten
Op drie demonstratiepercelen (2 appel en 1 peer) is gedurende 2 jaar celkalk toegepast via de beregeningsinstallatie. Deze bespuitingen werden telkens in het najaar uitgevoerd, waarna in de zomer van het daaropvolgende jaar de kankeraantasting werd bepaald. Er werden bijeenkomsten georganiseerd voor de overdracht van kennis naar de Utrechtse fruitteeltsector.

Resultaten
In oktober 2002 zijn de beregeningsinstallaties van de 3 proefpercelen voor zover nodig aangepast. Vanaf eind oktober zijn de eerste bespuitingen uitgevoerd. Deze zijn, afhankelijk van de weersomstandigheden en de snelheid van bladval, ongeveer wekelijks herhaald tot half december. Tijdens de bespuitingen bleek dat er mogelijk wat kalk in de leidingen achterblijft. Goed naberegenen is belangrijk, om de kans op verstoppingen te reduceren. Ook moest het water snel afgetapt worden toen zich vroeg vorst aandiende.
Begin juni 2003 zijn de kankers aan de referentiebomen geteld. De resultaten waren zeer positief. De celkalktoepassing bleek net zo effectief als gangbare bestrijding met carbendazim en/of captan. In onbehandelde bomen werden wel veel kankers gevonden. Ook in het tweede proefjaar (seizoen 2003/2004) waren de resultaten positief. De kankeraantasting was lager dan in het eerste proefjaar. Desondanks kwamen de verschillen tussen onbehandeld enerzijds en gangbaar of celkalk behandeld anderzijds er weer duidelijk uit.
Er zijn ook waarnemingen gedaan aan perenbladvlooien in het perenperceel. Hoewel het hier voorlopige waarnemingen betreft, lijkt er een trend te zijn naar een positief effect van celkalk op perenbladvlooien.
De deelnemende telers zijn enthousiast over het gebruik van celkalk. Ze zien als voordelen van de methode: geen milieubelasting (dus toepassen zo vaak als nodig), geen kapotte rijpaden, tijdsbesparing en kostenbesparing. Een nadeel is het risico op verstopping. Er wordt actie ondernomen om te zoeken naar betere formuleringen of fijner vermalen kalk (zie vervolg). In november 2003 is de techniek gedemonstreerd op één van de deelnemende bedrijven. De onderzoekers presenteerden de cijfers en de 3 fruittelers verhaalden over hun ervaringen. De demonstratie werd bezocht door ca. 35 personen, waarbij naast fruittelers ook voorlichters en pers aanwezig waren. Op 8 december 2004 zijn tijdens een demonstratie de resultaten van het 2-jarig project gepresenteerd.

Milieuprijs
De 3 fruittelers, Henk Uijttewaal uit 't Goy, Arien Smorenburg uit Woerden en Bertus van Doorn uit Werkhoven kregen voor hun inzet in dit project de 2e prijs bij de verkiezing van de Provinciale Milieuprijs 2003.

Stimuleringsregeling
Fruittelers in Utrecht die in 2003 of 2004 overstapten op de celkalkmethode konden een tegenoetkoming van maximaal € 200 voor aantoonbaar gemaakte kosten krijgen. Ook in 2005 zal er waarschijnlijk een regeling komen.

Vervolgproject
In 2005 is een nieuw project gestart, waarbij een nieuwe formulering, de zogenaamde kalkmelk, wordt gebruikt. Zie verder bij: Kalkmelk tegen vruchtboomkanker.

 Financiering
Dit project werd gefinancierd door Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden.